Επίσκεψη – ξενάγηση του Συνδέσμου Συριανών
στην Προεδρική Φρουρά.
Μια φορά εύζων… για πάντα εύζων
Κείμενο – φωτογραφίες: Χρήστου Θανόπουλου
Την Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2025, τριάντα μέλη και φίλοι του Συνδέσμου Συριανών, είχαν τη χαρά και την τιμή να πραγματοποιήσουν επίσκεψη – ξενάγηση στο στρατόπεδο «Γεώργιος Τζαβέλλας», το στρατόπεδο της Προεδρικής Φρουράς, των θρυλικών Ευζώνων. Ιδρύθηκε το 1972 και βρίσκεται στο ΒΑ άκρο του Εθνικού Κήπου, στη συμβολή των οδών Ηρώδου Αττικού και Βασιλίσσης Σοφίας.
Ξεναγός μας ο Ανθυπασπιστής ΠΖ Ευθύμιος Αμαραντίδης, ποντιακής καταγωγής. Μας οδήγησε στη μεγάλη αίθουσα της Προεδρικής Φρουράς, όπου ξεκίνησε η ιστορική αναδρομή με ‘’power point’’ προβολή.
Η ευζωνική ενδυμασία καθιερώθηκε από τον πρώτο βασιλιά της Ελλάδος Όθωνα. Εύζωνος ή εύζωνας είναι ετυμολογικά «ο καλά ζωσμένος». Η ιστορία των ευζωνικών ταγμάτων (αργότερα συνταγμάτων) ξεκινά την 12η Δεκεμβρίου 1868, επί Γεωργίου Αʹ και περιλάμβανε δύο τμήματα, το τμήμα Ευζώνων και το τμήμα Κρητών. Η ένδοξη δράση των ευζωνικών συνταγμάτων, τα οποία ήταν πέντε, από τα 42 συνολικά συντάγματα πεζικού, τα καθιέρωσε στη συνείδηση του ελληνικού λαού ως ένα από τα πλέον αξιόμαχα τμήματα του Ελληνικού Στρατού. Πολέμησαν στον ατυχή ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, στους Βαλκανικούς Πολέμους, στη Μικρασιατική Εκστρατεία, στον Αʹ και Βʹ Παγκόσμιο Πόλεμο και στον Εμφύλιο.
Ξεχωριστή θέση στην ιστορία των ευζωνικών συνταγμάτων κατέχουν το 3/40 Σύνταγμα Άρτας (μετέπειτα Ιωαννίνων) και το 5/42 Σύνταγμα Λαμίας. Το πρώτο αποτελείτο αρχικά μόνο από Αρτινούς και αργότερα από Ηπειρώτες, ενώ έλαβε μέρος σε όλες τις συγκρούσεις έως το 1949, γράφοντας σελίδες δόξας. Το 5/42 Σύνταγμα Ευζώνων πολέμησε στο Μακεδονικό Μέτωπο, στην Ουκρανία και στη Μικρασιατική Εκστρατεία υπό την αρχηγία του Συνταγματάρχη Νικολάου Πλαστήρα (του περίφημου Μαύρου Καβαλάρη ή Καβαλάρη του Σατανά). Ονομάστηκε «Ασκέρι του Διαβόλου» από τους Τούρκους και διεξήγαγε πολλές νικηφόρες μάχες στις επιχειρήσεις της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Μετά την κατάρρευση του ελληνικού μετώπου, από το Βʹ ΣΣ μόνο αυτό υποχώρησε συντεταγμένο στον Τσεσμέ. Πέρασε στη Χίο και από εκεί διεκπεραιώθηκε στη Θράκη, όπου αποτέλεσε το κύριο τμήμα της Στρατιάς Θράκης, αποθαρρύνοντας τους Τούρκους που απειλούσαν με εισβολή.
Το αρχικό όνομα της σημερινής Προεδρικής Φρουράς ήταν Άγημα. Το 1914 συγκροτείται ως ιδιαίτερη μονάδα ευζώνων η Ανακτορική Φρουρά. Από τότε ο τίτλος της άλλαξε πολλές φορές. Λόχος Φρουράς Προέδρου της Δημοκρατίας (1929), Λόχος Βασιλικής Φρουράς (1940), Τιμητική Φρουρά Μνημείου Αγνώστου Στρατιώτη (1941), Φρουρά Σημαίας (1942), Βασιλική Φρουρά (1946–1974), Προεδρική Φρουρά (1974). Η Προεδρική Φρουρά είναι μονάδα του Πεζικού, υπαγόμενη οργανικά στο Στρατιωτικό Γραφείο της Προεδρίας της Δημοκρατίας. Αρχικά η Προεδρική Φρουρά ήταν μάχιμο και τελετουργικό τμήμα. Οι εύζωνοι σήμερα έχουν αποστολές τελετουργικού χαρακτήρα, διαφυλάττοντας το θεσμό της Δημοκρατίας και αποδίδοντας τιμές στους νεκρούς ήρωες μας. Στα καθήκοντά τους εμπίπτει η φύλαξη και απόδοση εθιμοτυπικών τιμών στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η φύλαξη του Μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη, μπροστά από τη Βουλή των Ελλήνων, στην Πλατεία Συντάγματος. Επιπλέον εκτελούν την επίσημη έπαρση και υποστολή της ελληνικής σημαίας κάθε Κυριακή στον Ιερό Βράχο της Ακροπόλεως. Λαμβάνουν μέρος στην υποδοχή αρχηγών ξένων κρατών ή αντιπροσώπων τους και αποδίδουν τιμές στους πρεσβευτές ξένων κρατών κατά τη διάρκεια διαπιστευτηρίων στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Επίσης λαμβάνουν μέρος σε εορταστικές εκδηλώσεις, εθνικών επετείων στο εξωτερικό και στο εσωτερικό, όπως στις Η.Π.Α. (στην 5η Λεωφόρο Ν. Υόρκης), στο Μεσολόγγι (για την Έξοδο του Μεσολογγίου), στα Ιωάννινα (για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων), ενώ παρέλασαν και στην Ξάνθη (για τα 100 χρόνια από την απελευθέρωση της πόλης). Κάθε Κυριακή η επίσημη αλλαγή της Φρουράς στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη γίνεται πανηγυρικά, αφού προηγηθεί παραλαβή της Πολεμικής Σημαίας των Ευζώνων στο στρατόπεδο τους και παρέλαση. Την επιθεώρηση των διμοιριών και την παραλαβή της σημαίας από τους ευζώνους στο στρατόπεδο της Προεδρικής Φρουράς, έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν πολίτες που έχουν κλείσει θέση μέσω της ιστοσελίδας της Προεδρικής Φρουράς. Εύζωνοι φυλάνε τα ελληνοτουρκικά σύνορα, στη γέφυρα του Έβρου, στο συνοριακό πέρασμα των Κήπων. Συνοδεύουν επίσης το Άγιο Φως κατά τη μεταφορά του από τα Ιεροσόλυμα στην Αθήνα.
…Η «εθνική εικόνα» του Έλληνα συνδέθηκε με τον φουστανελά. Από την άποψη αυτή, η εκτίμηση του Βρετανού ιστορικού Eric Hobsbawm (1917-2012) ότι: «αυτό που συγκροτεί το έθνος είναι το παρελθόν του», έχει την επιβεβαίωση του και στο εθνικό ιδεολογικό περιεχόμενο που αποκτά η φουστανέλα στη νεότερη ελληνική ιστορία…διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο και η ανάγκη ομοιομορφίας στην εθνική μας ενδυμασία, μιας ομοιομορφίας η οποία στην περίπτωση της Ελλάδος στηρίχθηκε στη φουστανέλα ως «εθνικής φορεσιάς των Ελλήνων»…
Σταυρούλα Μαυρογένη, Επίκουρη Καθηγήτρια Πανεπιστημίου Μακεδονίας
Η στολή των ευζώνων (ντουλαμάς) άρχισε να διαμορφώνεται από την αρχαιότητα και ολοκληρώθηκε στους χρόνους της Τουρκοκρατίας. Κατά την Ελληνική Επανάσταση του 1821 οι οπλαρχηγοί και οι αγωνιστές την καθιέρωσαν ως επίσημη ενδυμασία. Τη στολή καθιέρωσε ο ίδιος Όθωνας, φορώντας την κατά τις εμφανίσεις του. Οι αξιωματικοί των ατάκτων στρατευμάτων επί Όθωνα, η «Ελληνική Φάλαγγα» (1835-1873), ήταν βετεράνοι οπλαρχηγοί του Αγώνα Ανεξαρτησίας, τους οποίους ο Όθωνας ήθελε να τιμήσει και να αποκαταστήσει οικονομικώς. Είχαν μισθό, δικαίωμα προαγωγής και φορούσαν την εθνική ενδυμασία, με την προσθήκη στη φέρμελη ενός κολλάρου με τα διακριτικά του βαθμού κατά το βαυαρικό σύστημα, και έφεραν φέσι με χρυσοκέντητο έμβλημα, φύλλα δάφνης και κορώνα. Εκτός από τους ευζώνους στα καθαυτά ευζωνικά σώματα, ευζωνικές στολές φορούσαν οι άνδρες της Σαμιακής Χωροφυλακής, της Αυτόνομης Ηγεμονίας της Σάμου 1843-1912 (με βαθυγάλαζο ντουλαμά και κολάρο, ερυθρό φέσι με ελληνικό εθνόσημο-κορώνα, αργυρά αμφιμασχάλια, σπάθη Μ1887), οι Μακεδονομάχοι, οι καβάσηδες των ελληνικών προξενείων και των διοικητικών αρχών του Αγίου Όρους, κ.α.
Η επίσημη ευζωνική στολή (ντουλαμάς) είναι η λεγόμενη «λευκή» που φέρουν οι εύζωνοι τις Κυριακές και στις εθνικές εορτές. Υπάρχουν επίσης: η στολή του αξιωματικού, ο χειμερινός ντουλαμάς (στολή βαθυγάλαζη–του Μακεδονομάχου) από το χωριό Άλωνα της Φλώρινας, ο θερινός ντουλαμάς (στολή ανοιχτόχρωμη καστανή–Βαλκανικών Πολέμων), ποντιακή, κρητική, θρακιώτικη, αιγαιοπελαγίτικη. Οι τελευταίες φέρονται στις ανάλογες επετείους, όπως η ποντιακή για παράδειγμα, την 19η Μαΐου, επέτειο της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού. Συνολικά επτά στολές.
Η σύνθεση της επίσημης ευζωνικής στολής για τον οπλίτη αποτελείται από: φουστανέλα, πουκάμισο, φέρμελη, κνημιοδέτες, λευκές μάλλινες κάλτσες (περισκελίδες), εσωτερικό κοντό παντελόνι, ζώνη ανασπάστου, δερμάτινη ζώνη λουστρινίου με φυσιγγιοθήκες και θήκη υποδοχής ξιφολόγχης, κρόσσια γαλανόλευκα, φάριο, τσαρούχια. Η σύνθεση της ευζωνικής στολής για τον αξιωματικό αποτελείται από: φουστανέλα, πουκάμισο, φέρμελη, περικνημίδες, εσωτερικό ερυθρό παντελόνι (περισκελίδα), κνημιοδέτες γαλάζιες, δερμάτινη ζώνη με παραδοσιακή μεταλλική φυσιγγιοθήκη, σπάθη, φάριο, ερυθρά στιβάνια ή στιβάλια. Το ερυθρό τσόχινο φάριο ή φάρεο, με τη μαύρη μετάξινη φούντα φοριέται στο κεφάλι. Το ερυθρό χρώμα συμβολίζει το αίμα που χύθηκε επί Τουρκοκρατίας. Η φούντα συμβολίζει τα δάκρυα που χύθηκαν επί Τουρκοκρατίας και το δάκρυ του Χριστού στη Σταύρωση. Στη θέση του μετώπου φέρει το ελληνικό εθνόσημο. Είναι μικρότερο του οπλίτη και μεγαλύτερο (ψηλότερο) του αξιωματικού και φέρει τα διακριτικά του βαθμού του. Το λευκό εσωτερικό πουκάμισο (υποδήτης), με μεγάλο άνοιγμα μανικιών, συμβολίζει με το χρώμα του την αγνότητα των εθνικών αγώνων. Η φέρμελη φοριέται πάνω από το πουκάμισο και είναι το περίτεχνο γιλέκο, με τις προεκτάσεις στην πλάτη, στολισμένη με επίχρυσα, έντεχνα πλεγμένα κορδόνια, με τριπλές ή τετραπλές κλωστές (γαΐτάνια), που απεικονίζουν τα αρχικά «Χ» και «Ο», τα οποία θεωρείται ότι συμβολίζουν τις λέξεις Χριστιανός Ορθόδοξος, ζωικά και φυτικά σχέδια ή το ωμέγα με σταυρό στη φέρμελη του αξιωματικού. Ο οπλίτης φέρει μαύρη χρυσοκέντητη φέρμελη και ο αξιωματικός φέρει ερυθρή (τυριανής πορφύρας) χρυσοκέντητη φέρμελη. Η κατασκευή της απαιτεί 5-6 μήνες. Η τερζίδικη τέχνη ανάγεται στο μακρινό 1200. Η βαμβακερή φουστανέλα είναι το σημαντικότερο τμήμα της ευζωνικής στολής. Βασίζεται στην παραδοσιακή φουστανέλα της Ναυπάκτου και φοριόταν παλιότερα σε Πελοπόννησο, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία. Αποτελείται από τριγωνικά κομμάτια βαμβακερού υφάσματος (χασές), ραμμένα το ένα με το άλλο, συνολικού μήκους 35 μ., τα οποία σχηματίζουν τετρακόσιες πτυχές, που συμβολίζουν τα 400 χρόνια σκλαβιάς. Η φουστανέλα απαιτεί δύο μέρες για να κατασκευαστεί. Σιδερώνεται και τοποθετείται επάνω σε πλατύ επίπεδο ξύλο, το οποίο καλύπτεται με σελοφάν για να παραμένει σιδερωμένο, πριν παραδοθεί στον εύζωνο και φορεθεί. Αποτελείται από δύο τμήματα, δεξί-αριστερό, τα οποία ενώνονται μεταξύ τους κατά την ένδυση του ευζώνου. Για να κρατηθεί σιδερωμένη από τον εύζωνο τοποθετείται κάτω από το στρώμα του. Στη στολή του αξιωματικού, που παραπέμπει σε αυτήν του οπλαρχηγού του 1821, η φουστανέλα είναι μακρύτερη. Οι εύζωνοι φέρουν διπλές μακριές λευκές μάλλινες κάλτσες (περισκελίδες), τις οποίες φορούν χειμώνα, καλοκαίρι και στερεώνονται στα λουριά της ζώνη ανασπάστου. Οι κνημιοδέτες ή επικνημίδες (καλτσοδέτες) του οπλίτη είναι μαύρες, μεταξωτές και δένονται σφικτά πάνω από το γόνατο. Ο αξιωματικός αντί για τις λευκές μάλλινες κάλτσες (περισκελίδες), φορά ερυθρό παντελόνι (περισκελίδα), που δένεται με λευκό κορδόνι στη μέση και στις κνήμες. Τα τσαρούχια είναι τα υποδήματα του ευζώνου. Έχουν διπλό, καρφωτό σολόδερμα, πάνω στο οποίο βρίσκονται καρφωμένα περίπου 30 καρφιά (προκαδούρες) και ένα πέταλο στο τακούνι, έτσι ώστε όταν βηματίζουν οι εύζωνοι ακούγεται ένας επιβλητικός ήχος. Το τσαρούχι καλύπτεται από επάνω με τεμάχια ερυθρού δέρματος, κομμένων βάσει σχεδίων (πατρόν) και ραμμένων – προσαρμοσμένων, με το χέρι (χωρίς ραπτομηχανή), με σουβλί – βελόνα και κερωμένο κορδόνι, πάνω σε καλαπόδι. Το τσαρούχι φέρει στη μύτη του μαύρη φούντα, φτιαγμένη από πολλά μάλλινα νήματα, δεμένα με σύρμα και κουρεμένα. Θεωρείται πως η αρχική χρήση τους ήταν να κρύβονται μέσα στις φούντες κοφτερές λεπίδες, για τον τραυματισμό του αντιπάλου στις μάχες σώμα με σώμα. Άλλη άποψη είναι ότι οι φούντες προστάτευαν τα δάκτυλα των ποδιών από το χιόνι και τα κρυοπαγήματα. Οι εύζωνοι φεύγουν από το στρατόπεδο για το Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη ή το Προεδρικό Μέγαρο περπατώντας αποκλειστικά πάνω σε συγκεκριμένο διάδρομο, τον τσαρουχόδρομο όπως λέγεται. Κτυπούν δυνατά τα πόδια, κατά τον τελετουργικό βηματισμό αλλαγής φρουράς ή κάθε μισή ώρα εμπρός από το φυλάκιό τους, για να ακούν οι πρόγονοι ότι: «είμαστε ζωντανοί και ελεύθεροι». Ο τελετουργικός βηματισμός έχει υποστεί αλλαγές διαχρονικά. Ο τσαρουχόδρομος συμβολίζει το δρόμο προς τους απελευθερωτικούς αγώνες. Κάθε ζεύγος τσαρουχιών ζυγίζει περίπου 2,5 κιλά. Οι εύζωνοι φέρουν το βαρύ τυφέκιο Μ1 Garand, με το ξύλινο κοντάκι και ξιφολόγχη. Οι αξιωματικοί φορούν ερυθρές δερμάτινες μπότες (στιβάνια) και ερυθρές χρυσοκέντητες περικνημίδες (γκέτες), τα τουζλούκια. Το ερυθρό χρώμα συμβολίζει το αίμα των αγωνιστών. Φέρουν μακριά κυρτή σπάθα (πάλα), ελαφρύ αντίγραφο της κυρτής σπάθας του 1821, με ερυθρή φούντα.
Οι εύζωνοι είναι οπλίτες που υπηρετούν τη θητεία τους και επιλέχθηκαν βάσει αυστηρών κριτηρίων. Πρέπει να είναι: Έλληνες, Χριστιανοί Ορθόδοξοι, ύψους 1,87 – 2,10 μ. με άριστη σωματική διάπλαση, ικανοί πρώτης κατηγορίας (Ι1), πλήρους θητείας, λευκού ποινικού μητρώου, ευσυνείδητοι, πειθαρχικοί, νοήμονες, να μην είναι ΑΧΙΦ (άτομα που χρήζουν ιδιαίτερης φροντίδας) και χωρίς ιδιαίτερα κοινωνικά προβλήματα. Η εκπαίδευση των ευζώνων διαρκεί 6 εβδομάδες και είναι πολύ σκληρή. Περιλαμβάνει ασκήσεις με και χωρίς όπλο, ακινησία 60–120 λεπτών, βηματισμό, παρέλαση, φυσική αγωγή. Λόγω της σκληρής εκπαίδευσης υπηρετούν θητεία εννέα μηνών, σε αντίθεση με τους άλλους οπλίτες που κάνουν δωδεκάμηνη θητεία. Όσοι από τους επιλεχθέντες δεν γίνουν εύζωνοι, κατατάσσονται στο Λόχο Διοκήσεως και υπηρετούν στις βοηθητικές εργασίες του στρατοπέδου, σε θητεία 12 μηνών. Οι εύζωνοι μαθαίνουν να στέκουν ακίνητοι, σιωπηλοί, με το βλέμμα σταθερό, καρφωμένο μακριά. Η αλλαγή φρουράς γίνεται κάθε μία ώρα. Συνήθως ένας εύζωνος κάνει 4-6 υπηρεσίες κάθε ημέρα. Στη μισή ώρα ο εύζωνος βηματίζει επιτόπου για να ξεμουδιάσει. Οι εύζωνοι είναι πάντα σε ζεύγη και πρέπει να ταιριάζουν μεταξύ τους στο χαρακτήρα και εμφανισιακά. Πάντα βοηθά και επιθεωρεί ο ένας τον άλλον. Εκπαιδεύονται να στέκουν ακίνητοι έως 4 ώρες. Στις παρελάσεις, οι εύζωνοι – δείκτες, μπροστά από την εξέδρα των επισήμων στέκονται ακίνητοι επί τουλάχιστον 3,5 ώρες. Κάθε ζεύγος ευζώνων συνοδεύεται από έναν οπλίτη με χακί στολή εξόδου και γαλάζιο μπερέ, τον παρατηρητή. Αυτός επιθεωρεί και βοηθάει τους ευζώνους, σε περίπτωση ανάγκης. Αν ο εύζωνος κτυπήσει κάτω το όπλο, ο παρατηρητής κάνει ερωτήσεις στον εύζωνο και εκείνος απαντά κλείνοντας τα μάτια μία φορά, που σημαίνει «ναι», και δύο φορές που σημαίνει «όχι».
Στο τέλος προβλήθηκε στην αίθουσα ταινία που λήφθηκε από τηλεχειριζόμενο μη επανδρωμένο αεροσκάφος και παρουσιάζει την κυριακάτικη επίσημη έπαρση και υποστολή της ελληνικής σημαίας στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης. Μετά το τέλος της παρουσίασης από τον Ανθυπασπιστή ΠΖ Ευθύμιο Αμαραντίδη, προσήλθε ο διοικητής της Προεδρικής Φρουράς Συνταγματάρχης ΠΖ Κωνσταντίνος Μπούσης, ο οποίος μας καλωσόρισε, απάντησε σε ερωτήσεις και προσέφερε ένα πολυτελές ημερολόγιο της Προεδρικής Φρουράς, εις ανταπόδοση των δικών μας ημερολογίων-δώρων.
Περάσαμε στο μικρό προθάλαμο – μουσείο, όπου υπάρχουν σε προθήκες παλαιές (αυθεντικές και αντίγραφα) ευζωνικές στολές, τσαρούχια, κειμήλια, ενθύμια, δώρα, φωτογραφίες, κ.α. Σε μία προθήκη βρίσκεται αντίγραφο, υπό κλίμακα, φέρμελης ευζώνου του 1897, η οποία είχε απλοποιηθεί στη διακόσμηση με γαϊτάνια και είχε κολάρο με ερυθρά επιρράμματα, όπως τα χιτώνια των οπλιτών του Πεζικού. Σε άλλη προθήκη βρίσκεται η αυθεντική ευζωνική στολή του Παναγιώτη Κακαβά, από το 2ο Τάγμα Ευζώνων, με έδρα την Αθήνα, αρχών του 1900. Η στολή προοριζόταν για έναν λεπτοκαμωμένο εύζωνο μετρίου αναστήματος, με στενή μέση. Στο διάδρομο των γραφείων, υπάρχει αντίγραφο σε φυσικό μέγεθος χακί ευζωνικής στολής Αʹ Π.Π. και Μικρασιατικής Εκστρατείας. Μετά το 1914 όλα τα παραρράματα στις στολές είχαν αντικατασταθεί από τσόχινα επιρράματα, σε κάθε πλευρά του κολάρου, τα οποία τελικά κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων, μαζί με τις επωμίδες, καταργήθηκαν και αυτά. Χακί χειμερινή ευζωνική στολή, με κολάρο-ερυθρά επιρράμματα, 22 χρυσά κουμπιά, χακί φάριο και χακί μάλλινες κάλτσες (περισκελίδες), φορούσαν οι εύζωνοι του Συντάγματος Ευζώνων Φρουράς Αθηνών 1938-1941, επίλεκτου συντάγματος ευζώνων, των οποίων οι στολές διέφεραν από αυτές των άλλων ευζώνων του Πεζικού. Φέρουν το αυστριακό τυφέκιο πεζικού Mannlicher-Schonauer M1903 και ξιφολόγχη Μ1914.
Η Προεδρία της Δημοκρατίας σε συνεργασία με το Μουσείο Μακεδονικού Αγώνα, είχε διοργανώσει το 2016 στην Αίθουσα Τιμών της Προεδρικής Φρουράς την έκθεση «Η ευζωνική στολή. Η ιστορική διαδρομή της μέσα από 40 έργα του Γιάννη Μυλωνά». Οι Αλέξανδρος και Λένα Χαίτογλου παραχώρησαν για την έκθεση, από τις ιδιωτικές τους συλλογές, 40 έγχρωμες αναπαραστάσεις της ευζωνικής ζωής, του ζωγράφου και ενδυματολόγου Γ. Μυλωνά.
Κατόπιν ανεβήκαμε στα ραφεία, όπου είδαμε τις ραπτομηχανές, τα ευζωνικά ενδύματα και εξαρτήσεις, συνομιλήσαμε με τους ανθρώπους (τερζήδες-ράφτες) που δημιουργούν την ευζωνική στολή, η οποία είναι χειροποίητη, περίτεχνη, πολύπλοκη, απαιτεί πείρα και πάνω από 500 ώρες ή 5-6 μήνες εργασίας για να δημιουργηθεί και γι’ αυτό είναι πολύτιμη. Ένας πραγματικός θησαυρός της ελληνικής παράδοσης! Οι ευζωνικές στολές παραμένουν πάντα εντός του στρατοπέδου. Η ευζωνική στολή ζυγίζει συνολικά 10 κιλά. Η διάρκεια της ευζωνικής στολής είναι 4-5 χρόνια. Κατόπιν ανακυκλώνεται. Στο στρατόπεδο της Προεδρικής Φρουράς υπάρχουν πλυντήρια και σιδερωτήρια.
Μετά τις αναμνηστικές φωτογραφίες στο προαύλιο, παρουσία ευζώνων, τελευταία στάση στο τσαρουχοποιείο, όπου μας υποδέχθηκε ο τσαρουχοποιός Γιώργος Δερματάς (εργάζεται στο στρατόπεδο από το 2010), με τους τρεις βοηθούς του. Μας έδειξε αναλυτικά πως φτιάχνεται ένα τσαρούχι, το οποίο είναι έργο τέχνης και είναι αποκλειστικά χειροποίητο. Τα τσαρούχια που κατασκευάζονται εδώ είναι μεγέθους Νο 45 – 53. Ύστερα από κάποιο διάστημα χρήσης, οι προκαδούρες και το πέταλο στο σολόδερμα πρέπει να αντικατασταθούν, διότι έχουν φθαρεί. Οι προκαδούρες καταλήγουν να γίνουν λεπτές σαν πινέζες. Το ίδιο και τα πέταλα γίνονται πολύ λεπτά. Επίσης, γίνεται συντήρηση των δερμάτινων τμημάτων των τσαρουχιών, τα οποία χρησιμοποιούνται για περίπου πέντε χρόνια συνολικά και κατόπιν αποσύρονται. Εδώ επίσης κατασκευάζονται τα στιβάνια, οι ερυθρές μπότες των αξιωματικών. Κάθε ζεύγος τσαρουχιών ή στιβανιών υπό συντήρηση, τοποθετείται σε ερμάριο, συνοδευόμενη από το όνομα του χρήστη του.
Η ομάδα επισκεπτών του Συνδέσμου Συριανών αποχώρησε γοητευμένη από τη φιλοξενία, την ιστορία, τη μεθοδικότητα, τον επαγγελματισμό, την καλλιτεχνία, τη σεμνότητα και το υψηλό φρόνημα των ευζώνων και των ανθρώπων που τους υποστηρίζουν.
Ένα μεγάλο ευχαριστώ από όλους εμάς, προς τους ευζώνους.
Μας κάνετε καθημερινά Υπερήφανους!
Η Προεδρική Φρουρά συνεχίζει και σήμερα με υπερηφάνεια την εθνική παράδοση των ευζώνων, οι οποίοι κατά τους ιερούς αγώνες του Έθνους μας εξέπληξαν τους πάντες με τον ηρωισμό και τα κατορθώματα τους. Ο σημερνός εύζωνος αποδίδει τιμές στη Σημαία μας και παραμένει άγρυπνος φρουρός στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, ως απόδειξη της ευγνωμοσύνης του Έθνους μας προς τους νεκρούς ήρωες μας, για να θυμίζει σε όλο τον κόσμο ότι:
«…Η μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα, μα με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα».
Κωστής Παλαμάς
Βιβλιογραφία
‒ Ξενάγηση Ανθυπασπιστού ΠΖ Ευθύμιου Αμαραντίδη
-ενημερωτικό φυλλάδιο Προεδρικής Φρουράς 2016
‒ el.wikipedia.org/εύζωνες
‒ https://www.taneatismikrospilias24.com/το ανίκητο 3/40 σύνταγμα ευζώνων άρτας
‒ stratistoria.wordpress.com